KoppieCopy compilatie expertsessies from Koppie Copy on Vimeo.

• Waarom auteursrecht?

Je kunt vast spannendere zaken bedenken. Maar of je het nu wilt of niet, het is tegenwoordig eigenlijk onmogelijk om niet tegen vragen en soms zelfs problemen aan te lopen waarbij het auteursrecht om de hoek komt kijken. Jongeren worden wel de “let’s-mix-together-generation” genoemd. Downloaden, uploaden, uitwisselen, delen en hergebruiken van digitale content is voor jongeren de normaalste zaak van de wereld. Maar niet voor het auteursrecht.

Juist daarom is het van groot belang dat je je iets weet van hoe het auteursrecht werkt. En dat je in staat bent om zelf een mening te vormen over hoe het auteursrecht is geregeld. Per slot van rekening behoor jij tot de generatie die een grote stempel op de toekomst gaat drukken. Jouw mening telt.

• Wat mag er wel?

KoppieCopy heeft als uitgangspunt de vraag: wat mag er, ondanks de strikte auteurswetgeving allemaal wel. Niet al het uploaden is illegaal. Niet al het (gratis) uitwisselen van filmpjes, muziek of foto’s is altijd maar verboden. Met KoppieCopy kom je veel te weten over wat niet mag, maar, misschien wel veel meer, wat er wel mag.

• Hoe gaat dat in zijn werk?

Werken met KoppieCopy is eenvoudig. Met de bronnen en verwijzingen op deze pagina kun je zelf een voorlichtingsfilmpje maken over een of meerdere aspecten van het auteursrecht. De boodschap bepaal je zelf, maar we willen wel netjes volgens de regels spelen. KoppieCopy doorloop je in drie stappen. Lees er alles over en het wijst zich verder vanzelf:

• Stap 1: leren »
• Stap 2: remixen »
• Stap 3: delen »

• De KoppieCopy Webwalk

Als je KoppieCopy volgt met je klas, dan is de eerste stap het volgen van een online les. Dat is niet zo maar een les, maar eentje in de vorm van een zogeheten Webwalk, die je zelfstandig of in tweetallen doorloopt. Hoe de Webwalk werkt, wordt in het eerste deel van de les uitgelegd. Klik in de rechterbalk op ‘Doe de Webwalk’ om de KoppieCopy Webwalk te starten. Je komt in een overzichtsmenu waarin je ‘KoppieCopy’ ziet staan.

• Meer weten

In de Webwalk leer je de belangrijkste zaken die je moet weten om op een slimme manier met content op internet om te gaan. Maar als je nieuwsgierig bent naar meer, dan raden we je de volgende bronnen aan:

• Wat heb ik met auteursrecht te maken?
• Factsheet auteursrecht: de belangrijkste zaken op één A4
• Meer over Creative Commons en open content

• De KoppieCopy Workshop

Als je school het hele programma van KoppieCopy volgt, dan ga je na de Webwalk een workshop doen. Naast het remixen is verdieping een onderdeel van de workshop. Aan de hand van een aantal echt gebeurde zaken rond auteursrecht, ga je je verplaatsen in de rollen en belangen van de verschillende betrokken partijen. Uiteindelijk gaat het allemaal om de vraag: ‘Wat vind jij eigenlijk?’

• Klaar? Ga door naar Stap 2: Remixen

• Materiaal verzamelen

Om te beginnen zul je materiaal moeten verzamelen voor je remixfilm. Je kunt daarbij gebruikmaken van de remixes van eerdere deelnemers aan KoppieCopy, en van bronnen die wij al voor je hebben geselecteerd. Dat hoeft echter niet. Er zijn op internet heel veel bronnen te vinden van vrij bruikbaar materiaal. Soms is er een licentie van toepassing (en moet je je dus aan bepaalde voorwaarden houden), maar in het geval van ‘publiek domein content’ zijn er geen beperkende voorwaarden. Hieronder staan drie belangrijke links. De eerste leidt naar een overzicht van vrij herbruikbaar materiaal. De tweede naar uitleg over het combineren van content waarop verschillende licenties van toepassing zijn. Lees het aandachtig door, en houd het overzicht er voortdurend bij!

• Bronnen van vrij herbruikbaar materiaal
• Hier staan de remixes die al eerder zijn gemaakt in KoppieCopy
• Remixen en licenties: welke combinaties mogen wel, en welke niet?

• Je eigen remix maken

Voor het produceren van je eigen voice-over remix kun je in principe elk (eenvoudig of ingewikkeld) programma gebruiken dat beschikbaar is. Hoe je de remix precies inricht, dat laten we aan jou over. Je docent heeft in de docentenhandleiding een aantal tips en suggesties meegekregen. Vraag hem of haar ernaar! Werk je met een van de onderstaande programma’s, dan vind je hier alvast een link naar gebruikshandleidingen:

• iMovie (Mac)
• Windows Movie Maker

• Remix af? Ga door naar stap 3.

• Uploaden naar Vimeo

KoppieCopy werkt met Vimeo. Hoewel alle videoplatforms hun voors en tegens hebben, biedt Vimeo een paar grote voordelen. Op de eerste plaats kun je op Vimeo een Creative Commonslicentie aan je video koppelen. Lees HIER hoe dat gaat. Op de tweede plaats mag je van Vimeo (beperkt) video’s downloaden. Mogelijk heeft je school voor de KoppieCopy workshop een eigen account geopend bij Vimeo. Je kunt echter ook je eigen account gebruiken.

• Vindbaar worden via KoppieCopy.net

Om in de KoppieCopy ‘hall of fame’ op deze website te belanden is het voldoende om als tag ‘KoppieCopy’ aan de video te verbinden. Je leest HIER hoe je dat doet. Vraag het anders aan je docent. Let op! Schrijf KoppieCopy aan elkaar – hoofd- en kleine letters maakt niet uit. Als alles goed gaat verschijnt je remix nu vanzelf in de videolijst op de website van KoppieCopy.

• Reacties

Het kan zijn dat anderen op Vimeo een reactie achterlaten op jouw remix. Wil je je ervaringen speciaal met ons delen, dan mag je altijd contact met ons opnemen.

• Artistserver. Community met muziek, foto, muziek en vooral muziek. Verschillende typen licenties van toepassing, dus kijk goed naar de voorwaarden.
• Blender Open Projects. Op deze site vinden jullie de volgende drie animatiefilms: Elephants Dream, Big Buck Bunny en de game Yo Frankie! Deze films zijn Blender Open Projects en mogen gebruikt worden voor jullie campagnes.
• Blip.tv.
  Op Blip.tv vind je allerlei videofilmpjes. Het is een soort YouTube, maar dan met wat andere functionaliteiten. Makers op Blip.tv kunnen ervoor kiezen om met een Creative Commons licentie te werken.
• cc Mixter. Op CC Mixter vind je geluidsmateriaal dat gebruikt mag worden voor de campagne. Je kunt kiezen uit liedjes, geluiden en muziekfragmenten.
• Clear.bits. Torrentsite (p2p-filesharing) van via CC gelicenseerde digitale media. Wel even goed checken welke licentie van toepassing is.
• Flickr. Op Flickr vind je foto’s en sinds kort ook video’s. Door middel van ‘Advanced Search’ kunnen jullie zoeken naar foto’s die met een Creative Commons licentie op Flicks staan. Deze foto’s mogen jullie gebruiken in de campagnes.
• Free-loops. Geluidseffecten en korte muziekfragmenten. De licentievoorwaarden lopen uiteen en worden niet altijd even duidelijk weergegeven. Soms even zoeken dus.
• Free Music Archive. Free Music Archive biedt een groot aantal muziekfiles uit allerlei genres aan onder uiteenlopende open content licenties. Dus even goed checken wat de voorwaarden precies zijn.
• Free Sound Project. Rijke database aan geluidsbestanden (geluidseffecten). De meest vreemde geluiden kom je er tegen.
• Jamendo. Via deze link kom je terecht bij het Creative Commons gedeelte van het muziekplatform Jamendo.
• Magnatune. Muzieklabel dat gebruik maakt van de CC-BY-NC-SA licentie. Gebruik je het werk voor doeleinden die de licentie niet toestaat, dan kun je een aanvullende licentie aanschaffen.
• MusOpen! Voor de liefhebber van klassieke muziek. Een site vol hoogwaardige klassieke muziekbestanden, en allemaal publiek domein.
• Nine Inch Nails. Gebruiken CC-licenties en stonden toch bovenaan in de bestsellerlijst van Amazon.com
• Open Beelden. Op deze site vinden jullie archiefbeelden van het Polygoonjournaal.
• Open Music Archive.
  In het Open Music Archive vind je muziekopnames waarop het auteursrecht is verlopen. Het zijn dus veelal (hele) oude opnames, maar die mag je wel zonder restricties gebruiken.
• Open Source Cinema. Op deze site is videomateriaal te vinden dat gebruikt mag worden, onder andere de film ‘RIP, a Remix Manifesto’ die gaat over de auteursrechtenproblematiek rondom het remixen.
• Public Domain Flicks. Selecte van honderden bekende en minder bekende films (vooral Engelstalig) waarop het auteursrecht verlopen is. Vrij bruikbaar dus.
• Simuze. Op deze site vind je een muziekdatabase met ruim 1900 nummers.
• The Internet Archive. Op deze site vind je verschillende materialen zoals video, geluidsopname en teksten. Op vrijwel al het materiaal zijn de auteursrechten verlopen.
• VPRO De eeuw van de stad. Televidiedocumentaires van de VPRO onder Creative Commons licentie. Eerste grote Creative Commons project van een publieke omroep. Grote rijkdom aan herbruikbaar materiaal.
• Wikimedia. In deze database vind je verschillende materialen zoals video, foto’s en schilderijen.
• Witte Huis. Overheidsinformatie valt in de VS in het publieke domein. Maar dat geldt niet door content van derden. Hun content op de website van het Witte Huis kan worden hergebruikt volgens de voorwaarden van de CC-BY licentie.
• WM Recordings. Nederlands platenlabel dat gebruik maakt van CC-BY-NC-SA. Downloads vallen (tenzij anders vermeld) onder die licentie.

Kijk verder eens op de volgende site voor een heleboel voorlichtingsfilmpjes (onder Creative Commons licentie):

• Creative Commons Video’s

Zoekmachines met de optie om op open content te zoeken:

• Creative Commons Search
• Google Advanced Search
• SpinXpress, zoeken op open content
• Yahoo Advanced Search

Featured remixes

Nieuwste 10 Koppiecopy video's:

• Seminar video 10
• Seminar video 09
• Seminar video 08
• Seminar video 07
• Seminar video 06
• Seminar video 05
• Seminar video 04
• Seminar video 03
• Seminar video 02
• Seminar video 01

Creative Commons biedt makers van creatieve werken de vrijheid om op een flexibele manier met hun auteursrechten om te gaan. Met een keuze uit zes (gratis) beschikbare standaardlicenties bepaalt de auteursrechthebbende in welke mate zijn of haar werk verder verspreid mag worden, en onder welke voorwaarden dit mag.

Met een Creative Commons licentie behoud je al je rechten, maar geef je aan anderen toestemming om je werk te verspreiden, met anderen te delen of bij sommige licenties ook om het werk te bewerken. Het aanbieden van je werk onder een Creative Commons licentie betekent niet dat je je auteursrechten opgeeft. Het betekent dat je ervoor kiest om, aan wie er maar gebruik van wil maken, op voorhand bepaalde gebruiksrechten te verlenen, waarvoor die gebruiker anders expliciet toestemming aan je zou moeten vragen.

• Een licentie kiezen. Om welke voorwaarden gaat het?

Op de website van Creative Commons kun je kiezen uit, en combinaties maken van een reeks voorwaarden zoals hieronder beschreven. In totaal zijn er zes Nederlandstalige Creative Commons licenties om uit te kiezen. Daarnaast bestaat er ook nog de cc0 (cc-Zero) verklaring. Deze kan je gebruiken als je volledig afstand van je auteursrecht wilt doen. De andere licenties zijn opgebouwd uit de volgende bouwsteentjes:

Naamsvermelding. Je staat anderen toe om het werk waar jij auteursrecht op hebt te kopiëren, distribueren, vertonen, en op te voeren, en om afgeleid materiaal te maken dat op jouw werk gebaseerd is – maar uitsluitend als jij vermeld wordt als maker.

Niet-commercieel. Anderen mogen je werk kopiëren, vertonen, distribueren en opvoeren, alsmede materiaal wat op jouw werk gebaseerd is, mits niet voor commerciële doeleinden.

GeenAfgeleideWerken. Anderen mogen je werk kopiëren, distribueren, vertonen en opvoeren mits het werk in de originele staat blijft. Het is niet toegestaan dat anderen jouw werk gebruiken als basis voor nieuw materiaal.

GelijkDelen. Je staat anderen toe om van jouw werk afgeleid materiaal te maken onder de voorwaarde dat zij het onder dezelfde licentie vrijgeven als het originele werk.

Let op: Een licentie kan niet tegelijkertijd de GelijkDelen en GeenAfgeleideWerken optie bevatten. De GelijkDelen licentie is alleen van toepassing op afgeleide werken. Let ook op dat elke licentie vergezeld gaat van een volledige set van andere rechten in aanvulling op de specifieke condities die hier gegeven zijn.

• De zes Creative Commons licenties

Op basis van deze vier bouwstenen zijn er in totaal 6 verschillende Creative Commons licenties. Hieronder staan ze alle zes. Door op de namen te klikken kom je bij de licentievoorwaarden terecht. Je kunt de licenties gratis gebruiken, zonder te registreren.

	Naamsvermelding
	Naamsvermelding-GelijkDelen
	Naamsvermelding-NietCommercieel
	Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen
	Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken
	Naamsvermelding-NietCommercieel-GeenAfgeleideWerken

• Heb ik veel te maken met auteursrecht?

Ja. En waarschijnlijk zelfs veel meer dan je beseft. Want het auteursrecht bestrijkt een groot aantal verschillende typen creatieve werken en een groot aantal verschillende manieren waarop die werken gebruikt kunnen worden. Een tekening op de achterkant van een bierviltje kan bijvoorbeeld al auteursrechtelijk beschermd zijn. Je computer maakt voortdurend kopieën van bestanden die downloadt, per email ontvangt of doorstuurt per MSN. En kopiëren is een handeling die in de auteurswet staat en waarvoor je toestemming moet hebben.

Vooral dankzij het internet en de computer was het nog nooit zo gemakkelijk om creatief werk van jezelf én van anderen te kopiëren, te gebruiken, te bewerken, te delen, na te maken, en noem maar op. Dat zijn allemaal handelingen waarbij je met auteursrecht te maken hebt. Het is daarom belangrijk dat je iets weet van het auteursrecht, en dat je er ook een mening over kunt vormen.

• Waarom bestaat het auteursrecht?

Het is handig als je iets weet van de achtergrond van het auteursrecht. Zo heel oud is die wetgeving nog niet. De Britten hadden in 1710 met het zogeheten Statute of Anne de primeur. De huidige Nederlandse auteurswet dateert, een aantal wijzigingen daargelaten, van 1912.

Het idee achter auteursrecht is grofweg op te delen in een Angelsaksische gedachte en een continentaal Europese gedachte. De Angelsaksische gedachte is dat iemand die een creatief werk maakt en vervolgens uitgeeft (zoals bij boeken) een bepaalde investering doet die hij of zij wil terugverdienen. Het schrijven van een boek kost tijd, en een drukpers  was zeker geen goedkope aankoop. Zodoende ontstond het idee dat het creatieve werk voor bepaalde tijd beschermd moest worden, zodat de maker of rechthebbende een tijdelijke monopolie op het werk zou hebben, en er zo geld mee kon verdienen. In onze auteurswet heet dat de ‘economische rechten’ of ‘exploitatierechten’.

In continentaal Europa (Frankrijk, Duitsland) was een wat ander idee leidend. Namelijk dat je als maker van een (kunst)werk een stukje van jezelf in het werk ‘legt’. Misschien wil je helemaal niet verdienen aan je schilderij, maar heb je er wel een artistieke bedoeling mee. En wil je niet dat anderen je werk zo maar kunnen veranderen. Of dat ze altijd je naam als maker blijven noemen. Dergelijke rechten worden in onze auteurswet de ‘persoonlijkheidsrechten’ genoemd.

• Wat moet ik weten van auteursrecht?

Het belangrijkste om te weten is dat het auteursrecht een verbodsrecht is. Dat betekent dat de maker van een werk bepaalt wat een ander er wel en niet mee mag doen. Dat recht reikt heel ver: van namaken tot verspreiden, van kopiëren tot gebruiken om een nieuw werk te maken. Er zijn wel eenvoudige systemen waarbij de maker jou als gebruiker snel en gemakkelijk kan laten weten dat hij het niet vervelend vindt als je zijn werk gebruikt. Lees daarover meer op ‘Wat is Creative Commons?’ »

Het wordt een afwisselend programma. Naast een informatief gedeelte over auteursrecht, open content en digitale media, bestaat het programma ook uit een praktisch gedeelte. In dit gedeelte kunnen de deelnemers kennismaken met KoppieCopy door met behulp van lesmateriaal een eigen instructievideo te remixen!

Deelname aan het seminar is gratis, maar registratie is verplicht. Hoewel het seminar open staat voor iedereen, is het hoofdzakelijk bedoeld voor docenten en mediacoaches.

• Programma

• Aanmeldformulier

Aanmelden kan door het onderstaande formulier in te vullen. U krijgt een bevestiging toegestuurd per e-mail.